Nếu bạn đã từng xem qua tác phẩm cùng tên trên của Haruki Murakami, hẳn sẽ còn nhớ câu:
“Hầu hết những người chạy bộ chạy không phải vì họ muốn sống lâu hơn, mà vì họ muốn sống trọn vẹn nhất. Ngay cả khi ta chỉ định sống cho qua ngày đoạn tháng thì vẫn sẽ tốt hơn nhiều nếu sống những năm tháng ấy với những mục đích rõ ràng và sống động trọn vẹn thay vì bối rối hoang mang, và tôi tin chạy bộ sẽ giúp ta làm được điều đó. Hãy gắng hết sức trong giới hạn cá nhân của bạn: Đó là bản chất của việc chạy, và cũng là một phép ẩn dụ cho cuộc đời.”
– Haruki Murakami

Với tôi, việc chạy bộ cũng tựa như hình ảnh tự đấm vào mặt mình xem đến khi nào thì ngã gục. Thỉnh thoảng, tôi vẫn nghĩ lý do phía sau vốn làm ta luôn sợ hãi việc chạy hoặc chỉ dám ra công viên và miệt mài đi bộ đánh tay ngày qua ngày vì chúng ta đã luôn mặc định ta không thể chạy, ngay từ đầu. Cũng như câu nói cửa miệng của không ít người rằng ta không biết hát hay không thể vẽ vời vậy. Ta thậm chí còn chưa dám nghiêm túc xỏ giày vào và thử, hoặc ta nghĩ ta đã dám thử nhưng đó chưa thực sự là thử, nghĩa rằng ta có chạy nhưng lại tự nhủ ngay từ đầu rằng đây không phải thứ dành cho mình. Và rồi, bạn cũng biết rồi đấy, mọi thứ rồi đâu sẽ lại vào đó, ta vẫn sẽ bỏ cuộc, vì ta đã muốn bỏ cuộc, hệt như bất cứ thứ gì khác xảy đến với cùng cách nghĩ. Tôi luôn tin rằng, dù nghe qua có vẻ ngược ngạo, cuối cùng ta sẽ chỉ đơn giản sẽ có được điều ta muốn, dù đó là bất cứ thứ gì, đó chẳng phải là thứ chân lý mà Henry Ford đã nói cách đây hơn nửa thế kỷ rồi sao?
Dù bạn có là bao nhiêu tuổi đi nữa thì câu hỏi này có lẽ vẫn luôn đúng cho mọi người: Liệu ta có đang sợ phải thử thứ gì đó mới, từ việc thử ăn một món mới, chơi một môn thể thao mới, một nhạc cụ mới, đến việc về nhà bằng một con đường lạ, nói xin chào với một người không quen hay thậm chí là sống ở một miền đất xa xôi và cả học cho mình một ngôn ngữ mới, … Hay từ khi nào ta đã không còn muốn phải thử bất cứ thứ gì nữa, thậm chí ta còn cho rằng cuộc sống này chỉ như mỗi cuốn phim tua đi tua lại đều đặn đến phát chán như thế, 24 giờ một ngày và 7 ngày một tuần, không hơn không kém. Phải chăng có lẽ ta đã chưa hề thấu được một trong những phát ngôn huyền thoại của triết gia Heraclitus, rằng “không ai tắm hai lần trên một dòng sông.” Để rồi, ta lại chợt ngộ ra rằng, bản chất của mọi thứ vốn chưa bao giờ là cũ kỹ, mỗi ngày mới chỉ là một lần trái đất quay quanh trục của chính nó và mỗi sự vật hiện hữu lại có cho mình cái ta gọi là thời-gian-một-ngày để sống và tìm kiếm những cung bậc xúc cảm. Đó là bí mật lớn nhất và cũng là đơn giản nhất của cuộc sống… Vậy, từ khi nào ta đã chọn chỉ tồn tại và hít thở cho qua ngày đoạn tháng, thay vì chọn sống?
Ta cũng vốn không hề già như ta vẫn nghĩ. Người trăm tuổi chỉ giản đơn là người đã ở đây qua được 100 lần trái đất quay quanh quỹ đạo mặt trời. Bản chất rằng sự vật không hề có tuổi và cũng chẳng hề có tên. Và cũng sẽ chẳng ai biết điều gì đang thật sự xảy ra, tất cả chỉ là võ đoán và suy luận. Anh có thể nhìn thấy mọi thứ trên đời trừ chính anh, thứ anh đang nhìn thấy trong gương chỉ là hình ảnh phản chiếu của anh mà thôi. Nói rộng ra, khi anh có thể quan sát được chính mình thì giây phút đó anh không hề là anh nữa. “Một cái não không thể lý giải cho chính nó” dù nó có thể lý giải vô vàn thứ gì đó khác, là như vậy. Thượng đế có lẽ sẽ biết mọi thứ trừ nguồn gốc của chính Ngài. Bí mật của mọi bí mật là sẽ luôn có một bí mật. Thế thì có ai biết nhiều hơn ai, hay ai là thông thái hơn ai. Bạn không ở đây để hoàn thành một cuộc đời, bạn ở đây đơn giản để khám phá nó, thêm một lần nữa. Bạn đã chọn đến đây để thả mình vào những trải nghiệm để tìm kiếm cho mình những cung bậc cảm xúc mới, như một dòng suối lặng thầm chảy luồng qua vách đá rồi sẽ lại đổ vào cùng một đại dương xanh bao la mà thôi.
Nói về cảm giác ban đầu của việc chạy, đa phần người bắt đầu chạy sẽ hay nản vào mỗi khi bàn chân họ chạm đất một cách ì ạch. Do lâu ngày không vận động nên đi theo mỗi nhịp chân là một lần từng thớ thịt và từng lớp ba rọi treo lủng lẳng quanh bụng và đùi lại có dịp xúc xổ như chưa từng liền một thớ. Và tim họ lại đập nhanh đột ngột, hơi thở gấp gáp dần và tâm trí thì liên tục biểu tình và buộc họ phải ngừng trò ngớ ngẩn này lại. Và đó là khi bản thân họ phải đối mặt với một lựa chọn chông gai: Chấp nhận gian khó để thay đổi hay sẽ chọn lấy dễ dàng để chỉ tồn tại?
Hay cả khi giữa đường chạy ta lại lên cơn đau buốt cơ đầu gối, mỗi bước chạy ấn xuống giờ đây là một nhát búa vào đầu gối. Giây phút đó, ta không còn mong chiến thắng bất kỳ ai khác nữa, kẻ thù duy nhất và hùng mạnh nhất giờ đây chính là bản thân ta cùng tiếng nói của một kẻ hèn nhát. Và đó là khi ta phải tiếp tục đưa ra sự lựa chọn: Bỏ cuộc hay tiếp tục tiến lên?
Và nếu ai đó có hỏi vì sao tôi chọn chạy, tôi cũng sẽ nói hệt như Haruki, có lẽ vì đó mãi sẽ là ẩn dụ cho cuộc đời, bạn còn chạy là bạn còn sống. Hay nếu ai đó hỏi khi chạy tôi hay nghĩ gì, có lẽ, tôi đã chẳng nghĩ gì cho cụ thể. Đúng ra thì tôi chẳng nhớ gì nhiều.
Khi chạy, mọi suy tưởng sẽ đều có xu hướng tan biến, cả những ưu tư về quá khứ lẫn những hoài vọng cho một tương lai. Thứ còn lại thực hiện hữu có chăng đang là những lựa chọn còn văng vẳng bên tai mà ta phải liên tục quyết định. Chính điều đó đã làm cuộc sống này trở nên trọn vẹn theo từng khoảnh khắc. Mọi thứ ta nhìn nhận có lẽ chỉ nên trần trụi như chính sự tồn tại của nó, trước cả khi ta phải sử dụng đến các giác quan của mình để học biết về thế giới xung quanh và hình thành cho mình thế giới quan cá nhân. Đó phải chăng cũng là lý do tiếng Mỹ tạo ra từ pre-sence để chỉ về một thực tại, thứ mà các thiền sư đã và đang luôn dạy bảo ta hãy sống cùng đến mức trọn vẹn. Và đó là bản chất, là cái đạo của chạy bộ.












